Cụm Nhà Cổ Thanh Phú Long- Di tích kiến trúc nghệ thuật nổi bật

Khi ghé thăm vùng đất Long An, du khách sẽ có dịp dừng chân lại một điểm đến nổi tiếng mang tên Cụm nhà cổ Thanh Phú Long. Đó không chỉ là một quần thể nhà cổ mà còn là một di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia rất đáng trân trọng. Cùng mylongan.vn khá phá “bảo tàng sống” này có gì thú vị nhé.

Giới thiệu về Cụm nhà cổ Thanh Phú Long

Nhà cổ Thanh Phú Long là tên gọi của một quần thể nhiều nhà cổ rất độc đáo tại Long An. Nơi đây không chỉ thu hút bởi sự cổ kính, trầm mặc mà còn lưu dấn ký ức về sự giàu có của giới thượng lưu Nam Bộ xưa. 

Cụm nhà cổ Thanh Phú Long ở đâu?

Địa chỉ Cụm nhà cổ Thanh Phú Long nằm ở ấp Thanh Phú, xã Thanh Phú Long, huyện Châu Thành, tỉnh Long An. Nay là xã Thuận Mỹ, tỉnh Tây Ninh. 

Vị trí này chỉ cách TP. Tân An chỉ khoảng 16km, cách trung tâm TP. HCM khoảng 65km. Cụm nhà cổ hiện nay nằm trên một khu đất trống có diện tích lên đến 15.000m2. 

Tóm tắt Cụm nhà cổ Thanh Phú Long về lịch sử hình thành

Theo các tài liệu còn sót lại cũng như lời thuật lại của con cháu, dân làng nơi đây thì thời gian xây dựng Cụm nhà cổ Thanh Phú Long rơi vào khoảng những năm cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX (từ năm 1898-1908). 

Được biết, di tích này là quần thể gồm 4 ngôi nhà cổ, được xây dựng bởi 3 anh em dòng họ Nguyễn Hữu khá nổi tiếng ở Châu Thành thời đó là Nguyễn Hữu Hiệp, Nguyễn Hữu Hoanh và Nguyễn Hữu Hùng. 

Để phục vụ cho việc xây dựng, chủ nhân ngôi nhà đã ra đến tận Huế để mời những người thờ giỏi nhất vùng Phú Xuân về. Số lượng thợ lên đến vài chục người và tiến hành làm trong cả chục năm mới xong.

Theo lời của các thế hệ sau của cụm nhà cổ này, ban đầu cụm di tích này gồm nhiều ngôi nhà tụ lại. Song, trải qua thời gian dài, chiến tranh hỗn loạn, nhà cổ hiện nay chỉ còn sót lại 3 ngôi nhà tiêu biểu, được bảo tồn gần như nguyên vẹn. 

Nhìn chung, những ngôi nhà này đều có kiến trúc tương đối giống nhau với kết cấu ba gian hai chái, dựng theo kiểu nhà rội, một kiểu nhà truyền thống của người miền Trung Việt Nam với tường gạch, mái ngói và nền lát gạch hoa.

>> Tham khảo: Bảo tàng Long An – nơi lưu giữ lịch sử và văn hóa

Cụm nhà cổ Thanh Phú Long có gì cuốn hút du khách?

Đến với cụm nhà cổ, du khách có thêm trải nghiệm đặc biệt tại một di tích cấp quốc gia. Đó không chỉ là một điểm tham quan mà còn là một công trình lưu lại những giá trị về văn hóa, lịch sử vẫn còn hiện diện nguyên vẹn. 

Đến đây, khách tham quan được hòa mình vào một không gian cổ xưa yên tĩnh, trầm lắng và có phần huyền bí. Đó sẽ là cơ hội để lắng nghe về giai thoại của những chủ nhân căn nhà gắn liền với những câu chuyện lịch sử thú vị. 

Nhờ chứa đựng những giá trị về lịch sử, văn hóa sống động, cụm nhà cổ Thanh Phú Long ở tỉnh Long An đã được bộ VH-TT&DL xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 2007. 

Thời gian lý tưởng tham quan Cụm nhà cổ Thanh Phú Long

Phần lớn thời gian tham quan nhà cổ đều ở trong nhà, thời tiết có thể ảnh hưởng không nhiều. Tuy nhiên, để có một chuyến đi mang lại trải nghiệm trọn vẹn, bạn nên lựa chọn khung thời điểm sau:

+ Thời điểm trong ngày: Buổi sáng và buổi chiều là thời điểm đẹp nhất để tham quan nhà cổ. Lúc này, ánh nắng nhẹ, nhiệt độ không quá cao, không khí lại mát mẻ hơn so với buổi trưa. 

+ Du lịch theo mùa: Mùa thanh long ở Long An thường diễn ra từ tháng 5 cho đến tháng 8,9. Do đó, bạn nên kết hợp đi nhà cổ vào thời điểm này để có thêm những trải nghiệm hấp dẫn

Cách đi đến Nhà cổ Thanh Phú Long như thế nào?

Nằm lọt thỏm giữa những vườn thanh long Châu Thành rộng lớn, nhà cổ Thanh Phú Long hiện lên với vẻ trầm mặc, tĩnh lặng. Để đến đây, bạn có thể lựa chọn nhiều cung đường khác nhau, cụ thể như sau:

Cách đi từ TP. Tân An

Từ trung tâm TP. Tân An, bạn chỉ cần đi theo lộ trình: Hùng Vương – DT828- DT817B-DT827-DT827A là sẽ tới xã Thanh Phú Long. Nếu chạy theo DT827 sẽ mất khoảng 12-15km.

Từ đây, bạn chỉ cần hỏi đường người dân để vào cụm nhà cổ của dòng họ Nguyễn Hữu. Để đến đây, có thể bạn sẽ phải đi qua các lối đi nhỏ và xuyên qua các vườn thanh long. 

Lưu ý: Để di chuyển đến đây, bạn nên nhập điểm đi là nơi xuất phát và điểm đến là  Xóm nhà giàu TPL là sẽ ra vị trí chính xác. 

Cách đi từ TP. Hồ Chí Minh

Từ trung tâm HCM, để nhanh nhất, bạn đi theo tuyến đường: Võ Văn Kiệt – Quốc lộ 1A – CT01- DT830 – Quốc lộ 1A- DT833- DT827B. 

Vì tuyến đường xa, đi qua nhiều cung đường, để thuận tiện và tránh lạc đường, bạn nên kết hợp với Google Maps. Tốt nhất, nên hình dung ra các tuyến đường trong đầu trước để đỡ bỡ ngỡ. 

Cụm nhà cổ Thanh Phú Long mang đến những trải nghiệm gì?

Mặc dù là nhà cổ nhưng di tích không mang đến cảm giác khô khan. Ngược lại, một khi đặt chân đến với cụm nhà cổ ở Thanh Phú Long, du khách hứa hẹn sẽ có nhiều trải nghiệm rất khó quên. 

Khám phá nét kiến trúc giao thoa độc đáo

Đến địa điểm này, du khách gần xa được chiêm ngưỡng nét kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà cổ có niên đại hơn 100 năm. Mặc dù chỉ còn sót lại khoảng 3,4 nhà cổ nhưng phong cách xây dựng nhà vẫn còn lưu dấu một cách rõ nét. 

Nhìn từ xa, có thể thấy cụm nhà cổ Thanh Phú Long phảng phất chút nét đẹp phóng khoáng của kiến trúc Pháp. Song về cơ bản, di tích này mang mang đậm dấu ấn đặc trưng của phong cách nhà gỗ Nam Bộ. 

Mỗi ngôi nhà ở đây đều được xây theo kiểu nhà rội (nhà trước) với mái ngói, ba gian hai chái kết hợp với nhà xuyên trính (nhà sau) theo bố cục chữ Khẩu. Nội thất đều làm bằng gỗ, nền lát gạch bông vừa cổ điển vừa hiện đại. 

Đặc biệt, tạo nên sự đặc sắc cho cụm nhà cổ còn là nghệ thuật trang trí khá phong phú và độc đáo. Các mô típ bài trí theo hướng cổ điển gồm “Tứ linh”, “Bát bửu”, “Tứ thời”, mọi thứ đều không thể một khuôn sáo nào.  

Nhiều chi tiết bên trong nhà cổ cũng thể hiện sự sáng tạo vô hạn của các nghệ nhân. Các hình ảnh như hoa sen, chim, cua được chạm khắc một cách tỉ mỉ, điên luyện gợi nhớ về khung cảnh làng quê Nam Bộ. 

>> Đọc thêm: Miếu Bà Ngũ Hành Long An – điểm tâm linh linh thiêng

Chiêm ngưỡng các hiện vật cổ giá trị

Có thể thấy, giá trị của cụm nhà cổ này không chỉ hiện diện ở lối kiến trúc cổ xưa mà còn nằm ở hệ thống các nội thất, đồ cổ còn sót lại. Đó chính là minh chứng cho một cuộc sống giàu sang, quyền quý của dòng họ Nguyễn Hữu.

Hiện nay, di tích cụm nhà cổ Thanh Phú Long vẫn còn trưng bày nhiều hiện vật quý hiếm, chẳng hạn như bộ lư đồng, tủ thờ cẩn ốc xà cừ, hoành phi sơn son thếp vàng hay đồ gốm cổ. 

Sống ảo với các góc check in đậm chất điện ảnh

Chuyến tham quan về với cụm nhà cổ Thanh Phú Long ở Long An sẽ thiếu sót rất lớn nếu chưa thể lưu lại những bức hình đẹp. Vẻ cổ kính, trầm mặc mà uy nghi, phồn thịnh của nơi này sẽ làm nền cho ảnh của bạn thêm phần nghệ thuật.

Đặc biệt, cụm nhà cổ lại nằm trong không gian rộng lớn của những vườn thanh long xanh mát. Sự đối lập giữa sắc nâu trầm của gỗ, màu đỏ của quả chín cùng màu xanh của lá cây cũng là một ý tưởng hay ho để check in. 

Cảm nhận hơi thở của một thời vàng son

Ngày nay, một vài ngôi nhà trong khu di tích nhà cổ đã được sửa chữa, phục chế theo phong cách tân thời. Dẫu vậy, về tổng thể, nơi này vẫn mang đến một cảm giác xưa cũ rất rõ nét. 

Bên trong các ngôi nhà vẫn còn lưu lại những vật dụng, đồ trang trí mọi thứ đều được bảo quản khá tốt. Đứng giữa không gian nhà cổ, ta như cảm nhận được cuộc sống giàu “nứt đổ đổ vách” của gia chủ cũng như trình độ điêu luyện, chắc tay của các nghệ nhân. 

Tận hưởng không gian yên bình, tĩnh lặng

Giữa cuộc sống xô bồ, hối hả, đôi khi chúng ta cần những khoảng lặng để có thể làm dịu tâm hồn cũng như re-charge năng lượng. Một mình dạo bước, ngắm nhìn những bức tường phủ đầy rêu phong ở di tích cổ này lại thi vị biết bao.

Hơn hết, chuyến đi còn là một hành trình lắng đọng khi được giới thiệu về lịch sử ngôi nhà, được trò chuyện cùng các thế hệ con cháu của dòng họ Nguyễn Hữu. Qua đó, hiểu thêm về những câu chuyện truyền đời, điều mà các tài liệu, sách vở đã bỏ quên. 

Những lưu ý khi tham quan Cụm nhà cổ Thanh Phú Long

Đến với một di tích được xếp hạng quốc gia như nhà cổ Thanh Phú Long, du khách cần đặc biệt lưu ý những điều sau. Đó cũng là cách để góp phần bảo tồn di tích và thể hiện sự văn minh của mỗi người. 

• Cụm nhà cổ ở Long An hiện tại vẫn thuộc quyền sở hữu của nhà họ Nguyễn Hữu, là nơi con cháu ông đang sinh sống, trông nom. Do đó, nên chủ động hỏi thăm trước khi muốn vào bên trong tham quan. 
• Luôn luôn có ý thức giữ gìn tài sản bên trong nhà cổ. Các hiện vật tại đây đều thuộc hàng cổ vật có tuổi đời 100 năm và gỗ quý. Do đó, nên hạn chế chạm tay và tuyệt đối không di chuyển, làm hỏng đồ đạc. 

• Lựa chọn trang phục lịch sử là cách để thể hiện sự văn minh khi đến tham quan một di tích lịch sử, kiến trúc như cụm nhà cổ Thanh Phú Long. Không quên đi nhẹ, nói khẽ để tránh làm ồn ảnh hưởng đến không gian chung. 
• Khi gần đến nhà cổ, bạn sẽ đi qua vườn thanh long Châu Thành nổi tiếng. Lúc này, nên dừng chân lại để ngắm cảnh đẹp, thưởng thức quả ngọt tại chỗ cũng như check in vài kiểu ảnh kỷ niệm. 

Có thể nói, cụm nhà cổ Thanh Phú Long không chỉ là một di tích về kiến trúc, mang đậm giá trị văn hóa, lịch sử mà còn là nơi lưu lại dấu ấn của thời kỳ vàng son của một gia tộc giàu nức tiếng một thời. Hy vọng, du khách sẽ có một chuyến đi thật trọn vẹn và đáng nhớ khi đến khu di tích này. 

Nguyễn Nhi – Mylongan.vn